Junior jest pilotem. Wciąż wszystkim to podkreślam. Przewodnikiem będzie dopiero wtedy, kiedy otrzyma tytuł guide-conférencier. Dał się namówić — robi papiery. Pytający zadał mu pytanie: „Jakie ma pan predyspozycje do tego, żeby być przewodnikiem?”. To ja za niego odpowiem. Miałem wtedy własną, organizowaną przez siebie wycieczkę, więc towarzyszyłem grupie w Rzymie jako pilot. Znamy się doskonale z dużą częścią polskich […]
Read More
Kąpiel była zbędna. Wierzono, że oczyszcza ciało, rozluźnia je i czyni podatnym na wrażenie złych jakości powietrza. Wypełnia głowę oparami, jak zapisano w 1655 roku w Recueil général des questions traitées et conférences du bureau d’adresse. Nie kąpali się też z innego powodu. Przesiąkały kloaki do gruntu i choć studni w Paryżu było stosunkowo niewiele, to jednak wodę truły. Długo […]
Read More
Francją końca XIII wieku rządził Filip IV Piękny, któremu permanentnie brakowało hajsu. Zanim w 1297 r. zapadnie decyzja o wygnaniu Żydów, a następnie w 1306 r. o kolejnych represjach, trzeba było sobie przygotować grunt. W Marais, w 1290 r., zdarzył się Cud. Ludność dzielnicy rzuciła się na Żyda Jonathasa. Został wrzucony do kotła z wrzącą wodą, co z pewnością sprawiło […]
Read More
Któregoś dnia w domu Moneta w Argenteuil Manet miał podejść do sztalug Renoira, spojrzeć i wyszeptać do Moneta: „Pan jest jego przyjacielem, pan mu powie, żeby dał sobie spokój. Przecież on nie ma za grosz talentu!”. Co do jednego impresjoniści byli zgodni, praktycznie cała grupa z Guerbois. Że całkowicie pozbawiony talentu to jest ów „Seize Ânes”, którego na doczepkę jedynie […]
Read More
6 maja 1889 roku, kiedy zrobili mi pierwsze foto, w dni powszednie pełne wejście na wieżę kosztowało pięć franków. 137 lat temu Towarzystwo Wieży Eiffla zastrzegało sobie możliwość wyjątkowej zmiany cen wstępu przed godziną 11 rano i po godzinie 18 wieczorem. Pamiętam, że kiedyś najadłem się wstydu, bo od zaproszonej studentki pożyczałem brakujące dwa franki. Studentem w 1889 byłem, to […]
Read More
Paryż, 17 grudnia 2022 roku Wesołych Świąt. Przeglądałem ostatnio listę darczyńców, którzy non nobis, Domine, non nobis, sed nomini Tuo da gloriam wspomagają dziś odbudowę Notre-Dame. „Niech Dziewica Maryja wspiera dzieło odbudowy: niech będzie dziełem chóralnym na cześć i chwałę Boga” – powiedział papież Franciszek. I wystarczy. Papieża na liście nie znalazłem. Ktoś powie – nie ich obiekt, nie ich […]
Read More
Skąpa, brzydka, bezzębna, o nabrzmiałych wargach i jednooka, obdarzona jest tak osobliwymi zdolnościami, że nawet biskup Sens jej nie odmówił. Anna Austriacka ceniła u niej umiejętność aplikowania lewatyw do odbytu. Ponoć tu Cateau la Borgnesse też nie miała sobie równych. Wychodziła Anna z założenia, że jak chcesz miłości, to idź do profesjonalistki. Zaniepokojona przedłużającym się dziewictwem syna, Ludwika XIV, powierza […]
Read More
Wśród drukowanych przewodników po Wersalu krążą opowieści, że dwunastoletni Ludwik XIV po przybyciu do Wersalu tak zachwycił się pałacem ojca i przyległymi terenami, gdzie cieszył się swoimi pierwszymi, samodzielnymi polowaniami, że z sentymentu, budując nowy pałac, kazał zachować ruderę papy. Polski przewodnik po Wersalu, zapraszam, poprowadzę. Ludwik XIV widział Wersal nie w wieku 12 lat, a znacznie wcześniej, kiedy stary […]
Read More
Kiedy walczą w tobie dwa wilki. Drugi jest Francuzem, pierwszy wyrasta z kraju, gdzie norwidowską kruszynę chleba podnoszą z ziemi przez uszanowanie. Kot jedynie przybłęda bez rodowodu. Celina – buldog francuski – podejrzewam, że też papiery ma lewe albo z Radomia, bo nie lubi koniaku. Janek Hochwander chwyta za butelkę koniaku, Miś – Ryszard Ochódzki – protestuje: „Nie, nie, nie, […]
Read More
Za plecami była Académie Suisse. Żadna szwajcarska i żadna akademia, jedynie prowadzona przez Martina Suisse melina dla malarzy, gdzie można było nagie dziewczynki malować z natury. Suisse sam pozował od tak dawna, że trudno byłoby go odróżnić od zwłok, które malarze chodzili oglądać do pobliskiej kostnicy przy Quai des Orfèvres. Odchodzimy kawałek w prawo od wejścia do metra. Tam mieszkał […]
Read More